Europa mist niet alleen een social app, maar ook de mindset om er een te bouwen
Ik denk dat Europa niet alleen een social-media-probleem heeft, maar ook een mindset-probleem.
We praten hier graag over digitale soevereiniteit, privacy, open standaarden en minder afhankelijkheid van Amerikaanse platforms. Terecht ook.
Maar als ik naar Europese social-media-initiatieven kijk, voelt het vaak alsof de focus te veel ligt op principes en te weinig op aantrekkingskracht.
Er wordt veel gebouwd vanuit open source, governance en waarden. Dat is belangrijk. Alleen: voor de meeste mensen is dat niet waarom ze een app openen.
Mensen komen voor iets anders.
Voor een goede app. Voor snelheid. Voor mooie UI. Voor interessante mensen. Voor content. Voor het gevoel dat ergens iets gebeurt.
Dat is precies waar ik vaak een gat zie in Europese initiatieven.
Waarden zijn geen pullfactor
Ik geloof wel in open source en Europese waarden. Dit is geen pleidooi daartegen.
Mijn punt is simpeler: waarden zijn meestal niet de pullfactor.
Bijna niemand denkt:
dit platform heeft betere governance, dus ik ga hier mijn aandacht en netwerk naartoe verplaatsen
Mensen denken eerder:
dit voelt goed
hier zitten interessante mensen
dit is beter ontworpen
ik wil dit opnieuw openen
Als dat fundament ontbreekt, komen de waarden voor de meeste gebruikers te laat.
Europa bouwt wel, maar vaak niet als consumentproduct
Het is niet zo dat Europa niets maakt.
Er zijn genoeg projecten, protocollen en communities. Mastodon is daar het bekendste voorbeeld van. Ook in de bredere fediversehoek gebeurt veel.
Alleen voelt veel daarvan nog steeds meer als infrastructuur dan als een onweerstaanbaar consumentproduct.
En daar zit voor mij het verschil.
Een open protocol is nog geen productpull. Een federated model is nog geen culturele aantrekkingskracht. Een technisch goed systeem is nog geen app waar mensen elke dag willen rondhangen.
Wat ik mis: commerciële productdiscipline
Wat volgens mij ontbreekt, is niet alleen geld of schaal.
Wat vaak ontbreekt, is commerciële productdiscipline.
Niet commercieel in de zin van leeg, cynisch of puur advertentiegedreven.
Ik bedoel:
- obsessie met UI/UX
- een echt goede iOS- en Android-app
- extreem simpele onboarding
- een duidelijk gekozen doelgroep
- sterke merkbouw
- distributiedenken
- creators of bekende mensen als trekker
- een plan om cultuur en ritme in het product te krijgen
Dat zijn geen bijzaken. Dat is de kern.
Voor veel gebruikers maakt het uiteindelijk niet uit of een project moreel gelijk heeft als het product zelf niet goed genoeg is.
Europa lijkt vaak beter in kritiek dan in verleiding
Wat me opvalt: veel Europese projecten kunnen goed uitleggen wat er mis is met Big Tech.
Maar dat is iets anders dan een alternatief bouwen dat echt verleidelijk is.
Social media is geen markt waarin alleen rationele argumenten winnen.
Het gaat ook over status, gewoonte, cultuur, gemak, identiteit en momentum.
Mensen gaan niet massaal ergens heen omdat het principieel beter is.
Ze gaan ergens heen omdat het leeft.
Een betere app bouwen is geen verraad
Soms lijkt het alsof alles wat ruikt naar marketing, creators, merk of groei meteen verdacht wordt.
Alsof een project moreel zuiverder is als het productmatig minder scherp is.
Ik denk juist het omgekeerde.
Als je wilt dat Europese waarden echt impact hebben, moeten ze landen in producten die mensen ook echt willen gebruiken.
Een betere app bouwen is geen verraad aan die waarden.
Een sterk merk bouwen ook niet.
Een creatorstrategie ook niet.
Sterker nog: zonder die laag blijven veel goede ideeën hangen in de sfeer van “interessant initiatief”, maar worden ze nooit cultureel relevant.
De echte kans zit in de combinatie
Daarom denk ik dat de juiste richting niet is:
meer waarden, minder commercie
Maar ook niet:
Amerikaanse platformlogica kopiëren
De interessante combinatie is eerder:
Europese waarden + open infrastructuur + sterke productkwaliteit + commerciële scherpte
Dus:
- privacy en autonomie in de basis
- open technologie waar dat helpt
- een app die gewoon mooi en goed is
- een duidelijke eerste niche
- goede distributie
- mensen met bereik die het product echt dragen
Pas dan krijg je misschien iets dat niet alleen principieel klopt, maar ook daadwerkelijk tractie heeft.
Mijn vermoeden
Mijn vermoeden is dat Europa niet alleen te weinig social apps heeft gebouwd.
Mijn vermoeden is dat Europa te weinig initiatieven heeft gehad die echt wilden winnen op productkwaliteit, merk, cultuur en distributie.
Niet ondanks Europese waarden, maar samen mét die waarden.
Dat is voor mij de interessantere vraag.
Niet alleen:
waarom heeft Europa geen grote social app?
Maar eerder:
waarom lukt het Europa wel om open sociale infrastructuur te bouwen, maar veel minder om daar een begeerlijk consumentproduct van te maken?
Misschien zit het antwoord niet alleen in kapitaal of schaal.
Misschien zit het ook in smaak, ambitie en mindset.